7 Шыжа

Википедий — эрыкан энциклопедий гыч материал
Шыжа
Шч Кш Вр Из Кг Шм Рш
    1 2 3 4 5
6 7 8 9 10 11 12
13 14 15 16 17 18 19
20 21 22 23 24 25 26
27 28 29 30 31    
             
2014 ий

7 Шыжагригориан кечышот почеш идалыкын 280-ше (кужемдыме ийлаште 281) кечыже. Идалык пытыме марте 85 кече кодеш.

Пайрем-влак[тӧрлаташ]

Россий Россий — МВД штабысе подразделений-влакым негызлыме кече.

Лӱмгече[тӧрлаташ]

Шыжа тылзын шымше кечынже кечынже Владислав-влакын лӱмкечышт.

Мо лийын[тӧрлаташ]

Тыгак ончо: Категорий:7 Шыжа Мо лийын

  • 1337 ий — Сергий Радонежский монах саным налын.
  • 1977 ий — Совет Ушемыште «брежневский» манме конституцийым пенгыдемдыме. Кызытсе конституцийм гын 1993-шо ийыште пенгыдемдыме.
  • 1993 ий — мавзолей воктеч почётан караулым корандыме, тудо Палыдыме салтакын чапкуж дек куснен.

Кӧ шочын[тӧрлаташ]

Тыгак ончо: Категорий:7 Шыжа Кӧ шочын

  • 1885Герасим Микай, поэт-баснописец. Чын лÿмжö – Михаил Степанович Герасимов. Шочмо верже – Татарстан республикысе Менделеевск кундем Элнет ял. Мыланна басньым серыше семын палыме. Герасим Микайын эн кугу суап пашаже – тиде туныктымаш. Вет уло ÿмыржым тудо йоча-влаклан пöлеклен.
  • 1921 ий — Михаил Васильевич Лебедев, Совет Ушем Герой. Шкеже тудо У Торъял кундем Немда-Обалыш ял гыч. Армийыш 1941-ше ий апрель тылзыште каен. Сар тӱҥалме годым Литваште лийын, Касвел фронтышто кредалын. Взвод командир сомылым шуктен шоген. Днепр эҥерым вончымо годым лӱддымылыкым ончыктымыжлан, плацдармым кучымыжлан да полклан эҥер гоч вончаш полшымылан Совет Ушем Герой лӱм дене палемдалтын. Ӱмыржо 1945-ше ий январь тылзыште лугыч лийын. Тудым Польшышто тоеныт.
  • 1922 ий — Зинаида Фёдоровна Каткова, марий прозаик, драматург.
  • 1922 ий — Сергей Романович Суворов, Совет Ушем Герой. Тудо шкеже Марий Тӱрек кундем Кугу Вочарма ял гыч лийын. Сергей Суворовын илыш-корныжо да подвигше нерген Дим. Орай «Чолга шудыр» повестьым возен.
  • 1940 ий — Василий Александрович Матюшев, журналист, Марий Эл да Россий Федераций тÿвыран сулло пашаенже. Шукынжо тудым Юлмарий Васлий лÿм денат шарнат. Веет тиде уста айдеме чынак Юлсер кундем Энерымбал ялеш шочын. Ончыч «Волжская правда» газетыште, вара «Марий коммунышто» тыршен. Марий радион вуйлатышыжат лийын. Но тидын деч посна Василий Александрович кугыжаныш пашаштат тыршен: республикысе кÿшыл погынын депутатше лийын.
  • 1939 ий — Евгений Афанасьевич Хлебников, мер пашаеҥ, философий шанче кандидат. Кужэҥер кундемысе Йывансола кыдылаш школым шӧртньӧ медаль дене тунем пытарымек, Крупская лӱмеш Марий Кугыжаныш педагогик институтышто шинчымашым поген. Паша корныжо Кужэҥер кыдалаш школышто тӱҥалын. Тушто Евгений Афанасьевич химийым да биологийым туныктен. 1976-шо гыч 1979-ше ий марте «Мариэнергон» тӱҥ вуйлатышын алмаштышыже пашам шуктен. 2011 ийыште Евгений Афанасьевич илыш дене чеверласене, но калыкын шарнымаште поро кышам коден.

Кӧ колен[тӧрлаташ]

Тыгак ончо: Категорий:7 Шыжа Кӧ колен

Калык пале[тӧрлаташ]

Пӧклан кечыже. Тиде кечын ожно сӱаным шуко ыштеныт, молан манаш гын, калык ой почеш тиде кечын ыштыме кугу паша нигунам ок рудалт, ок шалане. Поҥгызо-влак чодыраште ошвонҥгоым кычалыныт, тиде кече деч вара нуно тетла огыт куш – маныныт.