1 Сӱрем

Википедий — эрыкан энциклопедий гыч материал
Сӱрем
Шч Кш Вр Из Кг Шм Рш
  1 2 3 4 5 6
7 8 9 10 11 12 13
14 15 16 17 18 19 20
21 22 23 24 25 26 27
28 29 30 31      
             
2014 ий

1 Сӱрем — григориан кечышот почеш идалыкын 182-шо (кужемдыме ийлаште 183) кечыже. Идалык пытыме марте 183 кече кодеш.

Пайрем-влак[тӧрлаташ]

  • Архитектур кече.

Лӱмгече[тӧрлаташ]

Сӱрем тылзын икмыше кечынже Александр, Василий, Сергей, Антон, Галина – влакын лӱм кечышт.

Мо лийын[тӧрлаташ]

Тыгак ончо: Категорий:1 Сӱрем Мо лийын

  • 2005 ий — Марий Эл Радио икымше гана эфирыш лектын. Икымше эфирым Мурызо Эчан вӱден.
  • 1953 ий — У Торъялыште йоча книгагудым почмо.
  • 1886 ий — Козьмодемьянск оласе училище пелен метеорологий станцийым почыныт.
  • 1751 ий — историйыште икымше «Энциклопедийым» савыктен лукмо.
  • 1783 ий — Санкт-Петербург олаште Кугу театрым почмо. Вараже тудлан Мариинский театр лӱмым пуымо.
  • 1862 ий — Россий кугыжаныш книгагудым почмо.

Кӧ шочын[тӧрлаташ]

Тыгак ончо: Категорий:1 Сӱрем Кӧ шочын

  • 1888 ий — Владимир Алексеевич Мухин-Сави, марий писатель да шымлызе, мер пашаеҥ. Тиде уста айдемылан шуко нелылыкым чыташ логалын: икымше тӱнямбал сарыштат кредалын, марий калыкым волгыдыш лукмо верч шкем чаманыде тыршен, репрессийыш логалын. Ончыч ялысе школлаште туныктышылан, вара марий газет-влакын редакторжылан тыршен. Марий автоном областьым почмек Ревкомын, областьысе исполкомын да партий комитет бюрон членже лийын. 1925-ше ий гыч областьысе тунктыш пӧлкам вуйлатен. 6 ий шанче да шымлыше институтын директоржо лийын: этнографий, геологий, историй, йылме йодыш-влак дене кылдалтше шуко научный пашам возен. 36-шо ийыште тудым калык тушман семын арестоватленыт, а кок ий гыч Иосиф Сталинын кӱштыкшӧ почеш лӱен пуштыныт. Тачысе кечылан Владимир Мухин-Савин лӱмжым марий калыкын историйыштыже шӧртньӧ буква дене возымо.
  • 1924 ий — Юрий Сергеевич Белков, Россий Федерацийын сулло сӱретчыже. Волгоград вел Желобново селаште шочын. Йошкар-Олаш тудо 1953-шо ийыште толын. «Совеременник-влак» портрет серийжылан Олык Ипай лӱмеш кугыжаныш премий денат палемдалтын. Ятыр палыме сӱрет, пейзаж, триптих-влакын авторжо.
  • 1948 ий — Анатолий Семёнович Соловьёв, агроном, Марий Элысе ял озанлыкын сулло пашаеҥже. Тошто Торъялыште шочын. 1973-шо ий гычак шочмо районысо «Прогресс» колхозышто тӱҥ агрономлан тыршаш тӱҥалын. Шке пашаштыже у технологийым шыҥдарымылан кугыжаныш премий дене палемдалтын.
  • 1949 ий — Александр Григорьевич Серяков, тазалык аралтыш пашаеҥ, Россий Федерацийын сулло тренерже. Волжск олаште шочын. Паша корныжо шочмо оласе йоча-влаклан школ дене кылдалтын. Тыште тудо тренерлан, а вара вуйлатышыланат тыршен. Грек-рим кучедалмаш дене уста тренер 14 спорт мастерым ямдылен.
  • 1949 ий — Леон Аршакович Тирацуян, Марий Эл Республикын сулло сӱретчыже. 1969-ше ий гычак Марий кугыжаныш драмтеатрыште сӱретче-декоратор да постановщик семын тыршаш тӱҥалын. Тудын пашаже-влак театр сӱретче-влак ончерлаште эреак кугу акым налыныт. А «Ош кече йымалне» спектакль да «Риголетто» оперлан кугыжаныш премий дене палемденыт.
  • 1934 ий — Филимон Ибатов, эрвел марий почеламутчо. Уста поэт ятыр ий сылнымут садвечыште тыршен, марий журнал да газетла гоч лудшо-влакым шке пашаже дене палдарен шоген.
  • 1955 ий — Эмилия Алексеевна Розинова, мер пашаеҥ. 20 ий наре механик заводышто тыршыме деч вара, «Шуко икшыван еш» мер ушемыште тыршаш тӱҥалын да 3 ий гыч ты ушемынак вуйлатышыжлан шогалын.

Кӧ колен[тӧрлаташ]

Тыгак ончо: Категорий:1 Сӱрем Кӧ колен

Калык пале[тӧрлаташ]

  • Православий календарь почеш таче Ярилын кечыже. Кастене тулото йыр чумырген шинчыныт. Тулеш чайым шолтеныт. Ты кечын тӱрлӧ шудан чайым йӱман улмаш.
  • Марий калыкат шудын вийжылан ӱшана. Моло калык дене таҥастарымаште марий-влак тиде йӧным кумдан кучылтыт. Да эше теве мо ӧрыктара: ятыр аяран шудын да поҥгын южо чер годым полшымыжо нерген марий калык ожнысек пален. Тӧрлатыше еҥ пуалме черым кораҥдаш манын кармывоҥгым моштен кучылтын.