24 Пеледыш

Википедий — эрыкан энциклопедий гыч материал
Пеледыш
Шч Кш Вр Из Кг Шм Рш
            1
2 3 4 5 6 7 8
9 10 11 12 13 14 15
16 17 18 19 20 21 22
23 24 25 26 27 28 29
30            
2014 ий

24 Пеледыш — григориан кечышот почеш идалыкын 175-ше (кужемдыме ийлаште 176) кечыже. Идалык пытыме марте 190 кече кодеш.

Пайрем-влак[тӧрлаташ]

Лӱмгече[тӧрлаташ]

Пеледыш тылзын коло нылымше кечынже Варфоломей, Ефрем, Иоанн – влакын лӱм кечышт.

Мо лийын[тӧрлаташ]

Тыгак ончо: Категорий:24 Пеледыш Мо лийын

  • 1710 ий — Санкт-Петербург пелен Царский селам чоҥаш тӱҥалыныт.
  • 1812 ий — Наполеонын армийже Российыш керылт пурен.
  • 1941 ий — Совет Ушемын информбюрожым почмо.
  • 1945 ий — Москон Йошкар площадьыштыже Сеҥымаш парад эртен. Парадым маршал Георгий Жуков вуйлатен. Мутат уке, тудо сеҥымашлан пӧлеклалтын улмаш.
  • 1990 ий — Москваште кумдан чапланыше мурызо Виктор Цойын пытартыш концертше эртен.
  • 1995 ий — Марий Элын конституционный погынжо У конституцийым пеҥгыдемден. Тудо тачысе кечынат пашам ышта.

Кӧ шочын[тӧрлаташ]

Тыгак ончо: Категорий:24 Пеледыш Кӧ шочын

  • 1937 — Рудольф Иванович Никитин, йӧнзанлык пашаеҥ, Марий республикысе шанчын да техникын сулло пашаеҥже. Ӧрша посёлкышто шочын. 1959 ий гычак тудо заводышто станочниклан тыршаш тӱҥалын да вуйлатыше марте шуын. 3 изобретенийын авторжо. Тиде суапле пашажлан Рудольф Иванович «Знак Почёта», Ленин да Йошкар Знамя Паша орден-влак дене палемдалтын. Йошкар-Олан почётан гражданинже.
  • 1945 — Валерий Николаевич Монятовский, пашазе, Социалистик Паша Герой. Йошкар-Олаште шочын. Сар тӱҥалме годым ача-аваже Йошкар-Олашке илаш кусненыт, но 16 ияш годымжо Валерий Николаевич Киевыш пӧртылын да тусо «Киевторгмаш» заводышто тыршаш тӱҥалын. Пашажлан Ленин да Йошкар Знамя Паша орден-влак дене палемдалтын.
  • 1946 — Римма Григорьевна Катаева, администраций да мер пашаеҥ. Юлсер кундем Кугу Порат селаште шочын. Ончыч Кугу-Поратысе кандашияш школын вуйлатышылан пашам ыштен, вара Куженер райисполкомышто, республикысе комитетыште тыршен. 7 ий тиде чолга ӱдырамаш Чапкӱ-влакым аралыме ушемын вуйлатышыже, ятыр мероприятийын организаторжо да авторжо лийын. Умбакыже паша корныжо виктерышке конден: тыште тудо консультантлан, а 1998-2001 ийлаште туныктыш да воспитаний министрлан тыршен. Суапле пашажлан кугыжаныш чап танык дене палемдалтын.
  • 1952 — Леонид Шакирович Баширов, армийын ветеранже да мер пашаеҥ. Пошкырт Эл марий. 2001 ийыште тудо «Марий Эл республикын президентше пелен мер да политик рӱдер» кугыжаныш тӧнежын вуйлатышыже лийын да кызытат тиде сомылымак шуктен шога.
  • 1965 — Родион Иванович Чузаев, шанче пашаеҥ, туныктышо, историй шанче кандидат. Юлсер кундем Йывансолаште шочын. Марий кугыжаныш университетыште тырша. Марий кугыжаныш университетысе тувыра да сымыктыш факультетын деканже.
  • 1964 — Лидия Васильевна Веткина, тазалык аралтыш пашаеҥ да тӱрлызӧ. Тудын шочмо верже – Шернур кундем Тамшэҥер ял. Паша корныжо Шернур районысо эмлыме вер дене кылдалтын. Име ден шӱртым Лидия Васильевна кидышкыже шукертак кучен. Ыштыме сомылжым иктешлен, «Вынереш тӱрлымӧ илыш» лӱман Шернур вел марий вургеман фотоальбомым савыктен луктын. 2000 ийыште "Марий вургем" конкурсышто гран-при пӧлекым сеҥен.

Кӧ колен[тӧрлаташ]

Тыгак ончо: Категорий:24 Пеледыш Кӧ колен

Калык пале[тӧрлаташ]

  • Варнаван кечыже. Калык ой почеш ты кечын мландӱмбалне шем вий коштеш да еҥ-влаклан ӱчым ыштылеш. Поснак тура кечывал шумек чот шекланыман улмаш.