Черкысола (Памар ял шотан илем)

Википедий — эрыкан энциклопедий гыч материал
Перейти к навигации Перейти к поиску
Ял
Черкысола
рушла Черкасола
Эл Россий
Регион Марий Эл
Кундем Юлсер
Ял илымвер Памар
Координат-влак Координат-влак: 55°58′02″ с. ш. 48°21′04″ в. д. / 55.967222° с. ш. 48.351111° в. д. (G)55°58′02″ с. ш. 48°21′04″ в. д. / 55.967222° с. ш. 48.351111° в. д. (G) (Я)
Калыкчот - еҥ 
Калык-влак -
Шагат ӱштӧ UTC+4
Почто индекс -
Автомобиль код 12
Черкысола (Памар ял шотан илем) (Россий)
Red pog.png
Черкысола
Red pog.png
Моско
Черкысола (Памар ял шотан илем) (Марий Эл)
Red pog.png
Черкысола
Red pog.png
Йошкар-Ола

Тиде мутын вес ыҥже-влак улыт. Черкысола ончал.

Черкысола (рушла Черкасола) — Российыште Марий Элын Юлсер кундемыштыже верланыше пытыше ял.

Верланыме вер[тӧрлаташ | вики-текстым тӧрлаташ]

Памар солан ужашыже, Сиза эҥер воктене верланен лийын шоген.

Ял лӱм[тӧрлаташ | вики-текстым тӧрлаташ]

Ялын лӱмжӧ ушымо кок марий мут гыч лектын: «черке» + «сола» = «черк(ы)сола».

Эртымгорно[тӧрлаташ | вики-текстым тӧрлаташ]

1868 ийын архивысе документлаште Черкысола (Черкасола) «околоток Церковный» манын палемдалтын. Ондакрак чылт марий-влакын гына илыме Памар илемыштышт Косма ден Дамиан лӱмеш Сиза эҥер воктене черкым чоҥеныт. Тунам шуко еҥ тынеш пурен огытыл. Чимарий-влак илаш эҥерын вес могыркыжо кусненыт, посна шогышо марий илемым негызленыт. Черке воктене руш-влак кодыныт. Памар солам условно кок ужашлан пайлаш тӱҥалыныт: руш ужашлан — Руш Памар але «село Космодамианское» да марий ужашлан — Марий Памар але «Черкысола». Но официальный документлаште нуно ик Памар сола але «село Космодамианское» манын ончыкталтыныт.
1874 ийыште священник Александр Шабановын вуйлатымыже дене у верыште марий ужаш деке куснен шогышо у черкым чоҥенын. Черке марий да пырляштарыме руш-марий ужашым пырдыж семын пайлаш тӱҥалын. Тунам Черкысола (Черкесола) ялын ял лийын шичме сӱретше лекташ тӱҥалын. Памар сола кок ужаш гыч лийын шогаш тӱҥалын: руш да марий. Тыге калык коклаште Марий Памар (рушла Марийские Помары) да Руш Памар (рушла Русские Помары) лӱм-влак лектыныт. Тиде лӱм-влакым марий-влак гына кучылтыныт, руш-влак коклаште тыгай пайлымаш-влак лийын огытыл, нуно шагал лийыныт, черкыште да волостной правленийыште гына ыштеныт.
XX-шо курымын тӱҥалтышыштыже Памар сола кум ужаш гыч лийын шогаш тӱҥалын:

  • 1. Марий ужаш — Марий Памар але Черкысола, посна ял семын палемдалтын.
  • 2. Руш дене марий-влакым пырляштарыме руш ужаш — Кырмегесола (рушла Кримечайки), тугак посна ял семын палемдалтын.
  • 3. Кумшо ужаш — Памар сола, тиде кок яллан рӱдӧ ужашышт гыч гына шогышо сола, але ондакрак черкан, административный зданий-влакан, кевытан, пазаран, школан сола. Солан калыкше икмыняр административный пӧртысӧ да черкыште ыштыше пашаеҥ-влак гыч гына лийын шоген. Тиде — Памар солан илыме верла деч кораҥдыме деловой ужашыже.

Тыгай пайлымаш кызытат вияҥын шога. Памар сола калык коклаште кызытат шонен лукмо илыше-влак деч посна лийын шогышо солан деловой ужашыжылан шотлалтеш.

МАССР Президиум Верховный Советын Указше почеш 1960 ийыште Курыктӱр, Кырмегесола, Лапкасола, Черкысола ялла да Памар сола ик илыме верыш ушненыт — Памар солаш. Черкысола Памар солан Волжский уремышкыже савырнен.[1]

Лӱмлӧ еҥ-влак[тӧрлаташ | вики-текстым тӧрлаташ]

Кылвер-влак[тӧрлаташ | вики-текстым тӧрлаташ]

Литератур[тӧрлаташ | вики-текстым тӧрлаташ]

  1. Волжский район: Сборник документальных очерков. — Йошкар-Ола: Комитет Республики Марий Эл по делам архивов, Государственный архив Республики Марий Эл, Администрация муниципального образования «Волжский район», 2003. — 320 с. ил. C. 184.

Важ-влак[тӧрлаташ | вики-текстым тӧрлаташ]

  1. Деревня Черкасола.
  2. Электронный банк документов «Подвиг народа в Великой Отечественной войне 1941-1945 гг.».
  3. Электронный банк документов «Подвиг народа в Великой Отечественной войне 1941-1945 гг.».
  4. Электронный банк документов «Подвиг народа в Великой Отечественной войне 1941-1945 гг.».