Памар

Википедий — эрыкан энциклопедий гыч материал
Перейти к навигации Перейти к поиску
Сола
Памар
рушла Помары
Эл Россий
Регион Марий Эл
Кундем Поранча
Ял илымвер Памар
Координат-влак Координат-влак: 55°58′02″ с. ш. 48°21′04″ в. д. / 55.967222° с. ш. 48.351111° в. д. (G)55°58′02″ с. ш. 48°21′04″ в. д. / 55.967222° с. ш. 48.351111° в. д. (G) (Я)
Калыкчот 2014 еҥ (2010)
Калык-влак марий, руш
Инаныше-влак чимарий, танле
Шагат ӱштӧ UTC+4
Телефон код +7 83631[1]
Почто индекс 425032[2]
Автомобиль код 12
Код ОКАТО 88 204 842 001[3],
Памар (Россий)
Red pog.png
Памар
Red pog.png
Моско
Памар (Марий Эл)
Red pog.png
Памар
Red pog.png
Йошкар-Ола

Тиде мутын вес ыҥже-влак улыт. Памар (ыҥ-влак) ончал.

Памар (рушла Помары) — Российыште Марий Элын Юлсер кундемыштыже верланыше сола. Памар ял шотан илемын рӱдерже. Калыкчот: 2014 еҥ (2010 ий)[4].

Верланыме вер[тӧрлаташ | вики-текстым тӧрлаташ]

Юлсер-Ола деч 13 километр йӱдвелне лийын шога[5].

Эртымгорно[тӧрлаташ | вики-текстым тӧрлаташ]

1868 ийын архивысе документлаште Черкесола (Черкасола) «околоток Церковный» манын палемдалтын. Ондакрак чылт марий-влакын гына илыме Памар илемыштышт Косма ден Дамиан лӱмеш Сиза эҥер воктене черкым чоҥеныт. Тунам шуко еҥ тынеш пурен огытыл. Чимарий-влак илаш эҥерын вес могыркыжо кусненыт, посна шогышо марий илемым негызленыт. Черке воктене руш-влак кодыныт. Памар солам условно кок ужашлан пайлаш тӱҥалыныт: руш ужашлан — Руш Памар але «село Космодамианское» да марий ужашлан — Марий Памар але «Черкасола». Но официальный документлаште нуно ик Памар сола але «село Космодамианское» манын ончыкталтыныт.
1874 ийыште священник Александр Шабановын вуйлатымыже дене у верыште марий ужаш деке куснен шогышо у черкым чоҥенын. Черке марий да пырляштарыме руш-марий ужашым пырдыж семын пайлаш тӱҥалын. Тунам Черкесола (Черкасола) ялын ял лийын шичме сӱретше лекташ тӱҥалын. Памар сола кок ужаш гыч лийын шогаш тӱҥалын: руш да марий. Тыге калык коклаште Марий Памар (рушла Марийские Помары) да Руш Памар (рушла Русские Помары) лӱм-влак лектыныт. Тиде лӱм-влакым марий-влак гына кучылтыныт, руш-влак коклаште тыгай пайлымаш-влак лийын огытыл, нуно шагал лийыныт, черкыште да волостной правленийыште гына ыштеныт.
XX-шо курымын тӱҥалтышыштыже Памар сола кум ужаш гыч лийын шогаш тӱҥалын:

  • 1. Марий ужаш — Марий Памар але Черкесола, посна ял семын палемдалтын.
  • 2. Руш дене марий-влакым пырляштарыме руш ужаш — Кырмегесола (рушла Кримечайки), тугак посна ял семын палемдалтын.
  • 3. Кумшо ужаш — Памар сола, тиде кок яллан рӱдӧ ужашышт гыч гына шогышо сола, але ондакрак черкан, административный зданий-влакан, кевытан, пазаран, школан сола. Солан калыкше икмыняр административный пӧртысӧ да черкыште ыштыше пашаеҥ-влак гыч гына лийын шоген. Тиде — Памар солан илыме верла деч кораҥдыме деловой ужашыже.

Тыгай пайлымаш кызытат вияҥын шога. Памар сола калык коклаште кызытат шонен лукмо илыше-влак деч посна лийын шогышо солан деловой ужашыжылан шотлалтеш.

МАССР-ын Кӱшыл Каҥашын Вуйвержын Кӱштыкшӧ почеш 1960 ийыште Курыктӱр, Кырмегесола, Лапкасола, Черкесола (Марий Памаш) ялла да Памар сола ик илыме верыш ушненыт — Памар солаш[6].

Инфраструктур[тӧрлаташ | вики-текстым тӧрлаташ]

Литератур[тӧрлаташ | вики-текстым тӧрлаташ]

  • Село Помары (Помар) — «История сёл и деревень Республики Марий Эл. Сост. А.Г. Иванов, Йошкар-Ола, Марийское книжное издательство, 2006 г. 648 с. 750 экз.» книга гыч ужаш кылвер.

Важ-влак[тӧрлаташ | вики-текстым тӧрлаташ]

  1. Телефонные коды Республики Марий Эл.
  2. Почтовые индексы России.
  3. Общероссийский классификатор административно-территориального деления объектов (ОКАТО).
  4. Численность населения городских населенных пунктов, сельских населенных пунктов. Волжский муниципальный район.
  5. Торалык Яндекс.Карте-влакын ӱзгарыштын полышышт дене висалтын.
  6. Село Помары (Помар).