Содержанийышке куснаш

Мерян йылме

Википедий — эрыкан энциклопедий гыч материал

Мерян йылме (мерянла *Merän jelma; акр. рушла Мер(ь)скыи) — пытыше финн-угор йылме. Реконструироватлаш мут дене чак марий йылме дене раш коеш. Тӱҥ верыште улмым шотыш йылме кок версийым меря-финн-угор еш.

Ик почеш, марий тудын деке лишыл улмыжо, йылмыже (гыч-меря ден мари коклаште этнонимже лишыллык; тудо макс фасмер кучымаш; меря анализ дене эртаралтеш параллель тыгак марий эҥертышем топонимике). Палыме этнограф-влак финн-угровед-влакын С.К. Кузнецов возен, мо корно меря годым эрвел марий (мер) вончен марина, мланде да умылтарен годымак тудо марий йылме дек куржын хорографический лӱм-влак меря манын, ме ик йылме гыч тидым палаш ок йӧрӧ утла.

Вес версий почеш, балтик йылме деке лишыл шогышо меря-финн йылме. А.Е. Хелимский гипотезе тиде кадетлан шотлалтеш, анализым ыштыме да иктешлымашым ышташ, шке темлена топонимий меря, меря йылме деке лишылрак лияш манын финн-угор йылме «йӱдвел-касвел» группо (балто-финн, саам). Тудын шонымыжо почеш, марий йылме дене тӱшка уло аклыме марий меря ӱзгар параллель деке огыл улмаш, сандене тиде кундемыште лишыллык умылышашын сайын эртен. Мутлан, вепс йылмыште улшо мут-влак дене чотшо изи, вепс-влак коштыт да марий-влакын тӱшкан, но пуста балто-финн мордва да.

Южо шымлызе меря йылмын негыз ойыртемже палемдыме ешартыш образованийым ойыртемалтше, шуко чот келшен (-k), мо дене тудым чакемдаш венгр йылме, — шукылык дене таҥастарымаште палдыр (-t,-d) ятыр моло финн-угор йылме-влак.

Йылме код-влак:

  • ISO 639-1 - уке
  • ISO 639-2 - уке
  • ISO 639-3 - уке

Мерянла мутер [1]

[тӧрлаташ | кодым тӧрлаташ]
Мерянла Марла Рушла
*tuleтулогонь
*palo(-ə)ялдеревня
*kerəкӱркора, лубок
*urma(-ə)урбелка
*jelmaйылмеязык
*kolemaколыма(ш)смерть
*ki(ß)/küкӱкамень
*n'eroнӧрӧвлажный, болото
*jähreерозеро
*jukйогынтечение, река
*toma(ə)тумодуб
*ßojӱймасло
*mar(ə)мӧрклубника, ягода
*šol'a(-ə)шоловяз
*käGa(-ə)кукукукушка
*kolколрыба
*pen(ə)пийсобака
*paŋ(G)aпоҥгогриб
*kutkəкучкыжорёл, беркут
*šärnəшертневерба
*muZa(-ə)музорябчик
*šorDəшордолось
*nušнужкрапива
*elä(ə)илашжить
*at'aачаотец
*peZaпыжашгнездо
*ul'ša(-ə)улшобывший, присутствующий
Мерянла Марла Рушла
*ik(ə)/ük(ə)икодин
*s'eZ'umшымсемь
*tolGa(пыс)тылперо
*kanDo(-ms)кондашносить
*ikšaиксаречной залив
*mušмӱкш (М. Фасмер почеш)пчела
*kokaкокастаршая сестра, тётя
*bujвуйголова
*imleимнеконь
*kokкокдва
*'
*'
*'
*'
*'
*'
*'
*'
*'
*'
*'
*'
*'
*'
*'
*'
*'
  1. Ткаченко О. Б. Мерянский язык.- Киев, 1985.