Кече (жап)

Википедий — эрыкан энциклопедий гыч материал
Перейти к навигации Перейти к поиску
Кече Мландымбалне (2-шо Вӱдшор тылзе 13:00 UTC). Кече ден йӱдым ойырымо кундем-влак, йӱдвел полярный зона воктенсе вер эре волгыдо (полярный кече), кечывалвел полярный зона воктенсе вер эре пычкемыш (полярный йӱд).
Файл:Sutka.PNG
Сутка шошымсо да шыжымсе кечытӧр кечын.
Файл:Mlandyn tainaltmyze.jpg
Мланде экваторын плоскостьшо эклиптикын плоскостьшо деке тайналтмыже
Тиде мутын вес ыҥже-влак улыт. Кече (ыҥ-влак) ончал.

Кече (жап)Кечын лекмыже гыч шичмыже марте жап.

Кечын кужытшо шекланыме верын географический широтаже да ийын пагытше деч зависитла. Ийын пагытше мучко кечын кужытшо вашталтмаш Мланде экваторын плоскостьшо эклиптикын плоскостьшо деке тайналтмыжын следствийже, кудыжо примерно 23°26 лиеш: ий пагыт мучко Мландын Кече йыр пӧртын савырнымыже годым Кечын коймо положенийже кава сферын кечывалвел полушарийже гыч йӱдвел полушарийышкыже вончалтеш, сандене кечывал жапын Кече кӱкшытшӧ вашталтеш. Йӱдвел полушарийыште эн кӱчык кечылан телымсе кечышогымаш шотлалтеш, а эн кужу кечылан — кеҥежымсе кечышогымаш, шошымсо да шыжымсе кечытӧр годым Кече лач эрвелне летеш да касвелне шинчеш, кечын да йӱдын кужытшо иктӧр лийыт.

Полярный кругын кӧргыштыжӧ кеҥежым кечын кужытшо сутка деч утла лиеш, тидым полярный кече манын лӱмдат. Мландын полюслаштыже полярный кечын кужытшо эн кужу, куд тылзе утла лиеш. Йӱдвел полюсышто — примерно Ӱярня тылзын18-ше кечынже гыч Шыжа тылзын 26-шо кечынже марте.

Тугак ончо[тӧрлаташ | вики-текстым тӧрлаташ]