25 Идым

Википедий — эрыкан энциклопедий гыч материал
Идым
Шч Кш Вр Из Кг Шм Рш
1 2 3 4 5 6 7
8 9 10 11 12 13 14
15 16 17 18 19 20 21
22 23 24 25 26 27 28
29 30          
             
2014 ий

25 Идымгригориан кечышот почеш идалыкын 268-ше (кужемдыме ийлаште 269) кечыже. Идалык пытыме марте 97 кече кодеш.

Пайрем-влак[тӧрлаташ]

Лӱмгече[тӧрлаташ]

  • Идым тылзын коло визымше кечынже шке лӱмгечыштым Семён да Юлиан-влак палемдат.

Мо лийын[тӧрлаташ]

Тыгак ончо: Категорий:25 Идым Мо лийын

  • 1763 — Екатерина Кокымшо кугыжан кӱштыкшö почеш Павловский госпиательым почмо: тиде Российыштына икымше кугу эмлымвер лийын.
  • 1818 — шымлызе Джеймс Бланделл ик айдеме деч весылан вӱрым кусарен. Тиде икымше тыгай эксперимент лийын.
  • 1945 — Василий Романюк парашют дене эн кӱшыч тöрштен: 12 километр наре тудо парашют деч посна чоҥештен, мланде марте ик километр кодмек гына парашютшым шупшылын.
  • 2002Иркутск велыште мландӱмбак мокточ кугу метеорит камвозын, но тудо южыштак йӱлен пытен.

Кӧ шочын[тӧрлаташ]

Тыгак ончо: Категорий:25 Идым Кӧ шочын

  • 1920Иван Иванович Казанцев (Ялмарий Йыван), серызе, туныктышо, партий да тӱвыра пашаеҥ, Кугу Ачаэл сарын геройжо. Тудо Кужэҥер кундем Коклаялыште шочын-кушкын.
  • 1939 — Анатолий Александрович Ширнин, скульптор, Россий Федерацийын сулло сӱретчыже. Ончыч Анатолий Александрович Россий Федерацийысе сӱретсымыктыш фондын Марий пӧлкаштыже шуаралтын. Йошкар-Олаште да ятыр моло олалаште чапкӱ, монумент-влак лач тудын проектше почеш чоҥалтыныт. Мутлан, рӱдӧ олаштына тудо «В космос» фонтаным чоҥен. Тыгак тудо шуко сӱретын, портретын да медальын авторжо. Олык Ипай лӱмеш кугыжаныш премийын лауреатше.
  • 1947Виталий Владимирович Шапкин, кумдан палыме артист-музыкант, Россий Федерацийын сулло артистше. Шернур кундем Тумерсолаште шочын-кушкын. Паша корныжо Йошкар-Оласе театрын оркестрже, сем училищ да 1-ше №-ан школ-интернат дене кылдалтын. Кугу чапым уста музыкант шиалтыш дене тӱнямбалсе, руш да марий классик произведений-влакым шоктымыж дене сулен. Марий семмастар-влак тудлан 60 утла произведенийым возеныт. Олык Ипай лӱмеш марий комсомол, республикысе кугыжаныш премий-влакын лауреатше.
  • 1957 — Иван Дмитриевич Беляев муниципал да мер пашаеҥ. У Роҥго кундем Кадам ялыште шочын. Ончычсо паша корныжо Йошкар-Оласе механик завод дене кылдалтын. 1984-ше ий гыч Семёновскысо ял ушем исполкомын вуйлатышыжлан тыршаш тӱҥалын, 5 ий администрацийымат вуйлатен. 9 ий ончыч Йошкар-Оласе погынын депутатше лийын. Суапле пашажлан чап танык дене палемдалтын.
  • 1959 — Михаил Иванович Кудряшов, редакций пашаеҥ, серызе, Марий Эл тӱвыран сулло пашаеҥже .Уста журналист «У сем» журнал редакцийыште пашам ышта, 11 ий вуйлатышыже улеш. Ятыр книган авторжо, кудышт кокла гыч «Юзо пасу», «Илыш пӧрдемыште», «Орлыкан пуйырымаш» книгаже-влакым палемдаш лиеш. Икмыняр пьесыже почеш шочмо Курыкмарий кундемысе драмтеатр спектакльымат шынден.

Кӧ колен[тӧрлаташ]

Тыгак ончо: Категорий:25 Идым Кӧ колен

Калык пале[тӧрлаташ]

Артамонын кечыже. Тиде кече деч вара кишке-влак телылан ямдылалтыт. Сонарзе-влакат Артамонын кечыжым чон вургыж вученыт: вет тиде кечын кеч ик мераҥым лӱет гын, идалык мучко сонарлаш куштылго лиеш.