Кумлук

Википедий — эрыкан энциклопедий гыч материал
Тиде мутын вес ыҥже-влак улыт. Кумлук (ыҥ-влак) ончал.

Кумлук (евклидово пространствыше) — кум велан кум кӧргӧ лукан геометрический фигура

Кумлукын элементше-влак[тӧрлаташ | править вики-текст]

Стандартный ончыктымашыже-влак

A, B да C кӱкшытшӧ-влак дене кумлук тыге ончыкталтеш (сӱретым ончал). кумлукын кум велже уло:

  • велже;
  • велже;
  • велже.

Кумлукын велже-влакын кужытышт (a, b, c) латин буква-влак дене ончыкталтыт:

  • ;
  • ;
  • .

кумлукын тыгай лукшо-влак улыт:

  •  лук — да велже-влак дене ышталтме лук; велжылан ваштареш лийын шога;
  •  лук — да велже-влак дене ышталтме лук; велжылан ваштареш лийын шога;
  •  лук — да велже-влак дене ышталтме лук; велжылан ваштареш лийын шога.

Лук-влакын кугытышт(α, β, γ) грек буква-влак дене ончыкталтыт.

Кумлук-влакын типышт[тӧрлаташ | править вики-текст]

Кумлук-влакын типышт
Остроугольный треугольник
Кошарлукан
Тупоугольный треугольник
Токмаклукан
Прямоугольный треугольник
Вияшлукан
Разносторонний треугольник
Тӱрлӧвелан
Равнобедренный треугольник
Тӧрӧрдыжан
Равносторонний треугольник
Тӧрвелан

Лук-влакын кугытышт дене[тӧрлаташ | править вики-текст]

Кумлукын кӧргӧ лукшо-влакын суммышт 180° лиеш.

Евклидово геометрийыште кумлукын кӧргӧ лукшо-влакын суммышт 180° лиеш. Тывеч — кумлукын кок лукшо кошарге (90° деч шагал) лиеш. Тыгай кумлук-влакым ойырат:

  • Кумлук, кудын кажне лукшо кошар, кошарлукан маналтеш;
  • Кумлук, кудын ик лукшо токмак (90° деч утла), токмаклукан маналтеш;
  • Кумлук, кудын ик лукшо вияш (90° лиеш), вияшлукан маналтеш.

Тӧр вел-влакын чотышт дене[тӧрлаташ | править вики-текст]

  • Кумлук, кудын кок велже иктӧр, тӧрӧрдыжан маналтеш.
  • Кумлук, кудык чыла велжат иктӧр, тӧрвелан маналтеш. Тӧрвелан кумлукын чыла лукшо-влакат 60° лийыт.