4 Идым

Википедий — эрыкан энциклопедий гыч материал
Идым
Шч Кш Вр Из Кг Шм Рш
1 2 3 4 5 6 7
8 9 10 11 12 13 14
15 16 17 18 19 20 21
22 23 24 25 26 27 28
29 30          
             
2014 ий

4 Идымгригориан кечышот почеш идалыкын 247-ше (кужемдыме ийлаште 248) кечыже. Идалык пытыме марте 118 кече кодеш.

Пайрем-влак[тӧрлаташ]

  • Россий Федерацийысе сарзе вийын ядер вораҥдарымаш специалист-влакын кечышт палемдалтеш.

Лӱмгече[тӧрлаташ]

  • Афанасий, Кондрат, Александр, Алексей, Василий, Иван, Макар, Михаил, Федор – влак шке лумгечыштым палемдат.

Мо лийын[тӧрлаташ]

Тыгак ончо: Категорий:4 Идым Мо лийын

  • 1781 ий — Лос-Анджелес олалан негызым пыштыме.
  • 1888 ий — Джордж Истман «Кодак» фоткамерлан патентым налын.
  • 1975 ий — «Мо? Кушто? Кунам?» телепрограммын икымше эфирже лийын.

Кӧ шочын[тӧрлаташ]

Тыгак ончо: Категорий:4 Идым Кӧ шочын

  • 1948Вячеслав Александрович Кислицын, кугыжаныш пашаеҥ, Марий Эл Республикын кокымшо президентше. Шочынжо тудо Марий Тӱрек кундем Косолоп селаште. Паша корныжо Медведево кундемысо спорткомитетыште тӱҥалын, 7 ий гыч «Победитель» колхоз вуйлатышылан шогалын, а 1992-шо ий гыч администраций пашашке куснен. 1997-2001-ше ийлаште Марий Эл республикын президентше лийын. Экономик шанче кандидат.
  • 1949 — Йошкар-Олаште туныктыш пашаеҥ, Марий Элын калык туныктышыжо Валентина Алексеевна Рыбакова шочын. Паша корныжо Медведево кундемысе тӱрлӧ школла дене кылдалтын. Но 1980-шо ий гыч тудо Медведево посёлкысо 1-ше №-ан школ вуйлатышын алмаштышыже сомылым шукташ тӱҥалын, а 1994-ше ийыште шкеак вуйлатышыже лийын.
  • 1947Анатолий Николаевич Иванов, партий да кугыжаныш пашаеҥ, Марий Элысе тӱвыран сулло пашаеҥже палемда. Тудын шочмо верже – Морко кундемысе Изи Корамас ял. Паша корныжо Марий машина чоҥышо заводышто тӱҥалын: тыштак партий пашаште шуаралтын. 1998-ше ий гыч кугыжаныш пашаште тыршаш тӱҥалын: Марий Эл президент администрацийын, виктерысе тӱвыра да калык-влак кокласе паша шотышто пӧлкан вуйлатышыже лийын. Кызыт гын Кугыжаныш Погын вуйлатышын алмаштышыже.2012 ий гыч марий калык шке оньыжалан тудым ойырен налын.
  • 1961 — Василий Васильевич Воробьёв, кино пашаеҥ. Тудо гын Угарман кундемысе Вахтан посёлкышто шочын. Ынде ятыр ий Марий Элысе фильмофонд вуйлатышын алмаштышыжлан пашам ышта. Василий Васильевич Россий кӱкштыштӧ этнофильм фестивальым эртарашлан кугу надырым пыштен.
  • 1966 — Валерий Васильевич Душев, бизнесъеҥ да спортсмен. Килемар кундем Широкундыш ялыште шочын-кушкын. Бизнес пашаштат тиде уста еҥ кугу кӱкшытыш шуын. Самбо да дзюдо дене спорт мастер семын палыме.
  • 1985 — Тамара Геннадьевна Ситникова, эстраде мурызо шочын. Шкеже тудо Маскасола кундем Комино ял гыч. «Марий Эл Радион» эфирыштыжат тудын йоҥгалтарыме «Такмакше-влак» да «Тылат мурем, авай» мурыжо чӱчкыдынак йоҥгат.
  • 1975Игорь Витальевич Актуганов, театр артист. Шкеже Провой кундем Эҥервож ял гыч. Уло паша корныжо Марий самырык театр дене кылдалтын: тыште тудо 1993-шо ий годсек тырша. Игорь комедийыштат, драмыштат шке геройжым кумдан почын ончыкта. Усталыкшым аклен, тудым Олык Ипай лӱмеш кугыжаныш премий денат палемдыме. Меат Марий Элын сулло артистшым Игорь Актугановым шочмо кечыж дене шокшын-шокшын саламлена!

Кӧ колен[тӧрлаташ]

Тыгак ончо: Категорий:4 Идым Кӧ колен

Калык пале[тӧрлаташ]

  • Агафонын кечыже. Ожно тиде кечын еҥ-влак шке идымыштым, амбарыштым ороленыт. Нунын шонымышт почеш, пасуводыж ӱчым ыштен, тӱрлӧ азапым конден кертеш. Сандене чыланат оролаш лектыныт: но ончыч ӱмбал вургемыштым савырен чиеныт да кидышкышт тулвондым налыныт. Тиде тулвондо дене йырет мландым удыралат гын, пасуводыж тыйым ок тӱкале – манын шоненыт.