14 Кылме

Википедий — эрыкан энциклопедий гыч материал
Кылме
Шч Кш Вр Из Кг Шм Рш
          1 2
3 4 5 6 7 8 9
10 11 12 13 14 15 16
17 18 19 20 21 22 23
24 25 26 27 28 29 30
             
2014 ий

14 Кылмегригориан кечышот почеш идалыкын 318-ше (кужемдыме ийлаште 319) кечыже. Идалык пытыме марте 47 кече кодеш.

Пайрем-влак[тӧрлаташ]

  • Диабет ваштареш кучедалме тӱнямбал кече палемдалтеш. Тиде кече Канадысе физиолог Бантингын шочмо кечыже лӱмеш палемдалтеш
  • Социолог-влакын кечышт

Лӱмгече[тӧрлаташ]

Кылме тылзын латнылымше кечынже Демьян, Иван, Кузьма, Ульяна, Адриан, Елизавета, Денис, Феодотия да Яков – влакын лӱм кечышт.

Мо лийын[тӧрлаташ]

Тыгак ончо: Категорий:14 Кылме Мо лийын

  • 1920 ий — Севастопольысо бухта гыч ош армийын пытартыш корабльже-влак лектыныт.
  • 1936 ий — Игечым эскерыше бюро пелен Игече институтым почыныт.
  • 1989 ий — Репрессийыш логалше еҥ-влакын депортацийым закондымылан шотлымо деклараций лектын.

Кӧ шочын[тӧрлаташ]

Тыгак ончо: Категорий:14 Кылме Кӧ шочын

  • 1946 ий — Измаил Варсонофьевич Ефимов, сӱретче, график, Марий Элын сулло сӱретчыже. Курыкмарий кундемыште шочын. Микряк кыдалаш школым тунемын пытарымеке, Озаҥ оласе сӱретче училищыште тунемын, вара Суриков лӱмеш Москосо сӱретче институтышто шинчымашым поген. Измаил Варсанофьевич марий республикысе сӱретче – влакын ушем кучемын вуйлатышыже лийын.
  • 1939 ий — Валерий Петрович Матвеев, мер да спорт пашаеҥ, Марий республикын капкультурын сулло пашаеҥже. 1953-шо ийыште Торяъл кундемысе Ошканер шымияш школым тунем пытарымек, Йошкар-Оласе педучилищыш тунемаш пурен. Армий деч вара У-Торъял школышто физкультур туныктышылан тыршен. 26 ий Валерий Петрович Марий Эл баскетбол федерацийым вуйлатен.
  • 1951 ий — Ольга Петровна Скребкова, туныктыш пашаеҥ, Россий Федерацийын сулло туныктышыжо. Куйбышев велыште шочын. Кӱшыл шинчымашым Куйбышев кугыжаныш педагогик институтышто налын. Йошкар-Олашке 1975-ше ийыште толын. Тӱрлӧ школлаште туныктышылан пашам ыштен. 1990-ше ий гыч 27-ше №-ан школын вуйлатышыжлан тыршаш тӱҥалын.
  • 1930 ий — Владимир Ильич Изергин, журналист, Марий Элысе тӱвыран сулло пашаеҥже палемда. Педучилищым тунем пытарымек, «Коммунар» Шернур кундемысе газетыште ыштен. 26 ий «Марий коммуна» газет редакцийын пӧлка вуйлатышылан пашам ыштен. Конституций текстым да В. И. Ленинын пашаже-влакым марий йылмышке кусарымаште тудынат надырже изи огыл.
  • 1984 ий — Роза Евгеньевна Искакова, мурызо. Роза шкеже Одо Эл Грахов кундем Мари-Возжай ялыште шочын-кушкын. Марий-Возжай кыдалаш школым тунемын пытарымеке, Йошкар-Олашке тӱвыра да сымыктыш колледжышке эстрада пӧлкашке тунемаш пурен. Розан репертуарыштыже тыгай кумдан палыме муро-влак улыт: «Тӱкалтем мо окнатым», «Волгыдо йӧратымаш», «Кузе илет, авай», «Тол манам», «Кайышашлык корнына» да молат улыт.

Кӧ колен[тӧрлаташ]

Тыгак ончо: Категорий:14 Кылме Кӧ колен

Калык пале[тӧрлаташ]

Козьма да Дамианын кечыже. Тиде кечын идалыклан пытартыш суан-влакым эртареныт. Марлан кайыдыме ÿдыр-влак ÿдырсий пайремыш чумыргеныт. Поян еҥ-влак нужна родо-тукымыштлан, пошкудыштлан пöлек шотеш чывым пуэныт.