1 вӱдшор

Википедий — эрыкан энциклопедий гыч материал
Вӱдшор
Шч Кш Вр Из Кг Шм Рш
          1 2
3 4 5 6 7 8 9
10 11 12 13 14 15 16
17 18 19 20 21 22 23
24 25 26 27 28 29 30
             
2017 ий

1 вӱдшор (1 апрель) — григориан кечышот почеш идалыкын 91-ше (кужемдыме ийлаште — 92-шо) кечыже. Идалык пытыме марте 274 кече кодеш.

Пайрем да памятный дате-влак[тӧрлаташ | вики-текстым тӧрлаташ]

  • Окмакын кечыже але Воштылчык кече палемдалтеш. Тиде кечын чылан ваш–ваш ондалкалат, тӱрлӧ мыскарам ыштат. Ты йӱла Францийыште лектын улмаш. Но ожно «окмак–влакын пайремыштым» 17 Пургыжышто палемденыт.
  • Кайык пайрем. Тудо 1906-шо ий гыч палемдалтеш. Вӱдшор тылзын икымше кечынже кайыкым аралыме калык кокласе конвенцийыш кидым пыштыме, а Россий тудын деке 1927-ше ийыште ушнен.

Лӱмгече[тӧрлаташ | вики-текстым тӧрлаташ]

  • Католик лӱм-влак: Валерий, Гильберт, Келлах, Мелитон, Феодора, Теодора, Теудриг, Хью, Целестин, Цельс
  • Танле (православный) лӱм-влак: Васса, Дарья, Диодор, Иасон, Иван, Илария, Иннокентий, Клавдий, Мавр, Мариан, Матрона, Панхарий, София, Хрисанф, Дмитрий, Кромит, Мартирий

Событий-влак[тӧрлаташ | вики-текстым тӧрлаташ]

Тугак ончо: Категорий:Вӱдшор тылзын 1 кечысе событий-влак

  • 1748 ий — Помпей ола олмышто раскопкым тÿҥалыныт. Тиде ола Везувий вулкан помыжалтмылан кöра йÿлен йомын.
  • 1778 ий — доллар окса шочын.
  • 1930 ий — «Голубой ангел» фильмым икымше гана ончыктеныт, тиддеч вара актриса Марлен Дитрих уло тÿнялан палыме лийын.
  • 1938 ий — Швейцарийыште кофен презентацийже эртен. Тиде йÿышым кумдан кучылташ тÿҥалыныт.

Шочыныт[тӧрлаташ | вики-текстым тӧрлаташ]

Тугак ончо: Категорий:Вӱдшор тылзын 1 кечынже шочшо-влак

  • 1809 ий — Николай Васильевич Гоголь, руш серызе.
  • 1815 ий — Отто фон Бисмарк, кугыжа, политик, кугыжаныш пашаеҥ, Кокымшо рейх Герман империйын икымше канцлерже.
  • 1893 ий — Тыныш Осып, марий серызе. Чын лÿмжö – Иосиф Алексеевич Борисов. Тудо Юлсер кундем Куршамбал ялеш шочын. Озаҥысе учительский школым, Марпединститутым тунем лекме деч вара, тÿрлö школлаште туныктышылан тыршен. 1937-1943-шо ийлаште йоҥылыш титаклымылан кöра лагерьыште лийын. Вара уэш педагогик пашаш пöртылын. Тыныш Осып – марий театрын шындыме икымше пьесын авторжо. «Закон шӱмлык» спектакльым 1919-ше ийыштак ончыктеныт. Тыгак Тыныш Осып – ятыр тунемме брошюрым, учебникым, йылме шымлымаш пашам савыктен луктын. Суапле пашажлан «Знак Почёта» орден дене палемдалтын.
  • 1895 ий — Никон Васильевич Игнатьев, курыкмарий литературылан негызым пыштыше.
  • 1934 ий — Анна Ивановна Бякова, туныктыш пашаеҥ, Россий Федерацийысе школын сулло туныктышыжо. Паша корныжо Советский посёлкысо 1 №-ан школышто тӱҥалын. Умбакыже вуйлатышын алмаштышыжлан, завучланат тыршен.
  • 1941 ий — Алексей Яковлевич Акишин, шанчыеҥ, Россий Федерацийысе кӱшыл школын сулло пашаҥеже. Пенза кундемысе Ильмино селаште шочын. Йошкар-Олашке 1971-ше ийыште толын да Марий кугыжаныш университетышке пашам ышташ пурен. 5 ий кушкыл-влак кафедрымат вуйлатен. Ял озанлык шанче кандидат, профессор.
  • 1950 ий — Вячеслав Михайлович Щеглов, Йошкар-Олаште шочын-кушшо спортсмен. 1994-ше ий гыч тудо «Щеглов» лӱман ушемын вуйлатышыжлан шогалын. Автомобиль спорт дене Совет Ушем чепион лӱмымат сулен налын. Олык Ипай лӱмеш премийын лауреатше, Совет Ушем спорт мастер.

Коленыт[тӧрлаташ | вики-текстым тӧрлаташ]

Тугак ончо: Категорий:Вӱдшор тылзын 1 кечынже колышо-влак

Калык пале[тӧрлаташ | вики-текстым тӧрлаташ]

  • Дарьян кечыже. Тиде кечын вÿдшор мÿгыра гын – кеҥеж вашеш шудо нугыдо шочеш. Посна тÿткышым суртводыжлан ойыреныт: тудым пырля кочкаш шинчаш ÿжыныт, лÿмын пучымышым шолтеныт.