9 Шыжа

Википедий — эрыкан энциклопедий гыч материал
Шыжа
Шч Кш Вр Из Кг Шм Рш
    1 2 3 4 5
6 7 8 9 10 11 12
13 14 15 16 17 18 19
20 21 22 23 24 25 26
27 28 29 30 31    
             
2014 ий

9 Шыжагригориан кечышот почеш идалыкын 282-шо (кужемдыме ийлаште 283) кечыже. Идалык пытыме марте 83 кече кодеш.

Пайрем-влак[тӧрлаташ]

  • Earth flag PD.jpg Почтын тӱнямбалсе кечыже палемдалтеш.

Лӱмгече[тӧрлаташ]

Шыжа тылзын индешымше кечынже Ефрем, Иван, Владимир да Тихон-влакын лӱмгечышт.

Мо лийын[тӧрлаташ]

Тыгак ончо: Категорий:9 Шыжа Мо лийын

  • 1760 ий — Шымияш сар кайыме пагытыште Берлин Чернышевын вуйлатыме армийже ончылно капитуляций нерген увертарен.
  • 1829 ий — Арарат курыкышко икымше гана кӱзымаш лийын.
  • 1991 ий — Букеровский премийым пеҥгыдемдыме: тудо сылнымут пашаште кугу кӱкшытыш шушо-влаклан пуалтеш.
  • 2002 ий — Россий мучко 10-шо калык перепись тӱҥалын.

Кӧ шочын[тӧрлаташ]

Тыгак ончо: Категорий:9 Шыжа Кӧ шочын

  • 1940 ий — Александр Дмитриевич Афонин, футболист да тренер. Александр Дмитриевич Моско олаште шочын. Физкультур институтышо шинчымашым поген. 1956-шо ийыште «Локомотив» самырык футбол командыште модаш тӱҥалын. Йошкар-Олашке толмек, «Спартак» командыште модын. Тунамак Совет Ушем спорт мастер лӱмым сулен. Умбакыже паша корныжо Озаҥысе, Тольяттисе, Нижнекамск да Алжирысе футбол командылаште шуйнен. Марий футболын историйыштыже тудын лӱмжым шӧртньӧ буква дене возымо.
  • 1935 ий — Юрий Иванович Сабанцев, ял озанлык пашеҥ. Поранча кундем Чеберюла шочын. Шинчымашым кыдалаш школышто, педучилищыште поген. Вара Магадан кундемыште туныктышылан, комсомол райком вуйлатышылан тыршен. Шочмо кундемышке пӧртылмеке, партий да комсомол пашам виктарен шоген. «Куженерский» кайык фабрикын вуйлатышыжлан, Кужэҥер райисполком вуйлатышылан шоген. Суапле пашажлан Почёт орден да ятыр чап танык дене палемдалтын.
  • 1946 ий — Евгений Александрович Кузнецов, шанче-технолог, Марий Эл ял озанлыкын сулло пашаеҥже. Юлсер олаште шочын. Шинчымашым Марий политехник институтышто поген, варажым Ленинград оласе академийыште аспирантурышто шинчымашым келгемден. 1968-шо ий гыч Юлсер оласе целлюлозно-бумажный йӧндартыште слесарьлан, вара инженерлан ыштен. Вуйлатыше марте шуын. 1996-шо ийыште Юлсер кундем администраций вуйлатыше лийын. Техник шанче кандидат. Суапле пашажлан Почёт орден да ятыр чап танык дене палемдалтын.
  • 1967 ий — Лариса Анатольевна Сидоркина. «Пӧрт воктене», «Гармонь койышет», «Шочмо кече», «Авамланде» муро-влакым йоҥгалтарыме дене кугу чапым налын. Тудынат таче шочмо кечыже. Лариса Анатольевна 1967-ше ийыште Морко кундем Шордур ялыште шочын. Ынде ятыр ий тудо Марий тӱвыра рӱдерыште тырша. Шергакан йолташнам да пагалыме мурызынам шочмо кечыж дене шокшын саламлена.

Кӧ колен[тӧрлаташ]

Тыгак ончо: Категорий:9 Шыжа Кӧ колен

Калык пале[тӧрлаташ]

Иоанн Богословын кечыже. Ожно тиде кечын икымше лумым вученыт. Лум йоршан йур лиеш гын, теле рудышто левешта маныныт, а кече мучко кече шыратен онча гын – вес ийын июнь тылзе ночко да лавыртышан лиеш.